(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
8.48. అధ్యాయః 048
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Topics
అర్జునస్య సంశప్తకైర్యుద్ధం॥ 1 ॥
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 8-48-0x(4966)(57339)
వర్తమానే తథా యుద్ధే క్షత్రియాణాం నిమజ్జనే।
గాండీవస్య మహాఘోషః శ్రూయతే యుధి మారిష॥ 8-48-1(57340)
సంశప్తకానామకరోత్కదనం యత్ర పాండవః।
కోసలానాం తథా రాజన్నారాయణబలస్య చ॥ 8-48-2(57341)
సంశప్తకాస్తు సమరే శరవృష్టిః సమంతతః।
అపాతయన్పార్థమూర్ధ్ని జయగృద్ధాః ప్రమన్యవః॥ 8-48-3(57342)
తాం శస్త్రవృష్టిమాయాంతీమురసా ధారయన్ప్రభుః।
వ్యగాహత పరాన్పార్థో వినిఘ్నన్రథినాం వరాన్॥ 8-48-4(57343)
విక్షోభ్య తు రథానీకం కంకపత్రైః శిలాశితైః।
ఆససాద తతః పార్థః సుశర్మాణం మహారథం॥ 8-48-5(57344)
స తస్య శరవర్షాణి వవర్ష రథినాం వరః।
తథా సంశప్తకాశ్చైవ పార్థస్య సమరే స్థితాః॥ 8-48-6(57345)
సుశర్మా తు తతః పార్థం విద్ధ్వా దశభిరాశుగైః।
జనార్దనం త్రిభిర్బాణైరహనద్దక్షిణే భుజే॥ 8-48-7(57346)
తతోఽపరేణ భల్లేన కేతుం పార్థస్య మారిష।
వివ్యాధ సమరే రాజన్సుశర్మా క్రోధమూర్చ్ఛితః॥ 8-48-8(57347)
స వానరవరో రాజన్విశ్వకర్మకృతో మహాన్।
ననాద సుమహానాదం నృత్యన్నివ విభీషయన్॥ 8-48-9(57348)
కపేస్తు నినదం శ్రుత్వా సంత్రస్తా తవ వాహినీ।
భయం విపులమాసాద్య నిశ్చేష్టా సమపద్యత॥ 8-48-10(57349)
తతః సా శుశుభే సేనా నిశ్చేష్టాఽవస్థితా నృప।
నానాపుష్పసమాకీర్ణం యథా చిత్రీకృతం వనం॥ 8-48-11(57350)
ప్రతిలభ్య తతః సంజ్ఞాం యోధాస్తే కురుసత్తమ।
అర్జునం సిషిచుర్బాణైః పర్వతం జలదా ఇవ॥ 8-48-12(57351)
సంఛాద్య సమరే పార్థం పరివవ్రుః సమంతతః।
తే హయాన్రథచక్రే తు రథేషాం చాపి మారిష।
గ్రహీతుం ప్రచక్రముశ్చైవ క్రోధావిష్టాః సమంతతః॥ 8-48-13(57352)
నిగృహ్య తు రథం తస్య యోధాస్తే తు సహస్రశః।
రథబంధం ప్రచక్రుర్హి పాండవస్యామితౌజసః॥ 8-48-14(57353)
రథమారురుహుః కేచిత్కృష్ణపార్థౌ జిఘృక్షవః।
సంశప్తకానాం యోధాస్తే సింహనాదాంశ్చ నేదిరే॥ 8-48-15(57354)
అపరే జగృహుశ్చైవ కేశవస్య మహాభుజౌ।
పార్థం చైకే మహారాజ రథస్థం జగృహుర్ముదా॥ 8-48-16(57355)
అచ్యుతః స మహాబాహుర్విధున్వన్రణమూర్ధని।
పాతయామాస తాన్సర్వాందుష్టహస్తీవ హస్తిపాన్॥ 8-48-17(57356)
స రథస్తైర్గృహీతస్తు పాండవస్య మహాత్మనః।
స్పందితుం నాశకద్రాజంస్తదద్భుతమివాభవత్॥ 8-48-18(57357)
తతః పార్థో మహాబాహుః సంవృతః స్తైర్మహారథైః।
నిగృహీతం రథం దృష్ట్వా తాంశ్చాప్యాద్రవతో బహూన్॥ 8-48-19(57358)
రథారూఢాంశ్చ సుబహూన్పదాఽఽక్షిప్య న్యపాతయత్।
అపాతయదసంభ్రాంతః శరైరాసన్నయోధిభిః॥ 8-48-20(57359)
తాంస్తాపయిత్వా సమరే పార్థః పరపురంజయః।
స్మయన్నివ మహాబాహుః కేశవం వాక్యమబ్రవీత్॥ 8-48-21(57360)
పశ్య కృష్ణ మహాబాహో సంశప్తకగణాన్బహూన్।
కుర్వతోఽసుకరం కర్మ ముమూర్షూన్కాలచోదితాన్॥ 8-48-22(57361)
రథబంధమిమం ప్రాప్య పృథివ్యాం నాస్తి కశ్చన।
యః సహేత పుమాఁల్లోకే మదన్యః క్షత్రియర్షభః॥ 8-48-23(57362)
పశ్యైతతానద్య సమరే మత్ప్రయుక్తైః సుతేజనైః।
పాత్యమానాన్రణే కృష్ణ శరైరాశీవిషోపమైః॥ 8-48-24(57363)
ఇత్యేవముక్త్వా బీభత్సుః శంఖప్రవరముత్తమం।
వ్యనాదయదమేయాత్మా దేవదత్తం మహామృధే॥ 8-48-25(57364)
దేవదత్తస్వనం శ్రుత్వా కేశవోఽపి మహాయశాః।
పాంచజన్యస్వనం చక్రే పూరయన్నివ రోదసీ॥ 8-48-26(57365)
తయోః శంఖస్వనం శ్రుత్వా సంశప్తకవరూథినీ।
సంచచాల మహారాజ విత్రస్తా చాద్రవద్భృశం॥ 8-48-27(57366)
నాగమస్త్రం తతః పార్థః ప్రాదుశ్చక్రే హసన్నివ।
పాదబంధం స తేషాం వై చక్రే తేన మహాస్త్రవిత్॥ 8-48-28(57367)
యానుద్దిశ్య రణే పార్థః పాదబంధం చకార హ।
తే బద్ధాః పాదబంధేన యోధాః సంశప్తకాస్తదా॥ 8-48-29(57368)
నిర్విచేష్టాస్తదాఽభూవన్పాండవస్యాస్త్రతేజసా।
నిర్విచేష్టాంస్తతో యోధానవధీత్పాండునందనః।
యథేంద్రః సమరే దైత్యాంస్తారకస్య వధే పురా॥ 8-48-30(57369)
తే వధ్యమానాః సమరే ముముచుస్తం రథోత్తమం।
ఆయుధాని చ సర్వాణి విస్రష్టుముపచక్రముః॥ 8-48-31(57370)
తతః సుశర్మా రాజేంద్ర గృహీతాం వీక్ష్య వాహినీం।
సౌపర్ణమస్త్రం త్వరితః ప్రాదుశ్చక్రే మహారథః॥ 8-48-32(57371)
తతః సుపర్ణాః సంపేతుర్భక్షయంతో భుజంగమాన్।
తతో విదుద్రువుర్నాగాస్తాందృష్ట్వా ఖేచరాన్నృప॥ 8-48-33(57372)
తద్విముక్తం బలం రేజే పాదబంధాద్విశాంపతే।
మేఘబంధాద్యథా ముక్తో భాస్కరస్తాపయన్ప్రజాః॥ 8-48-34(57373)
విప్రముక్తాః స్వకా యోధాః ఫల్గునస్య రథం ప్రతి।
ససృజుః శరసంఘాంశ్చ శస్త్రసంఘాంశ్చ మారిష॥ 8-48-35(57374)
తాం మహాస్త్రమయీం వృష్టిం శరైః సంఛిద్య భారత।
అవధీత్సతతో యోధాన్వాసవిః పరవీరహా॥ 8-48-36(57375)
సుశర్మా తు తతో రాజన్బాణేన నతపర్వణా।
అర్జునం హృదయే విద్ధ్వా వివ్యాధాన్యైస్త్రిసప్తభిః॥ 8-48-37(57376)
స గాఢవిద్ధో వ్యథితో రథోపస్థ ఉపావిశతత్।
తత ఉచ్చుక్రుశుః సర్వే హతః పార్థ ఇతి బ్రువన్॥ 8-48-38(57377)
తతః శంఖనినాదాశ్చ భేరీశబ్దాశ్చ పుష్కలాః।
నానావాదిత్రనినదాః సింహనాదాశ్చ జజ్ఞిరే॥ 8-48-39(57378)
ప్రతిలభ్య తతః సంజ్ఞాం శ్వేతాశ్వః కృష్ణసారథిః।
సోఽతివిద్ధో మహేష్వాసః శరైరాశీవిపోపమైః।
సుశర్మాణం మహారాజ క్రోధావిష్టో మహారథః॥ 8-48-40(57379)
తతః శరశతైః పార్థః సంఛాద్యైనం క్షణాద్రణే।
దిశస్తు వారయామాస బాణైస్తత్ర మహాస్త్రవిత్॥ 8-48-41(57380)
విముఖీకృత్య సమరే సుశర్మాణం ధనంజయః।
ఐంద్రమస్త్రమమేయాత్మా ప్రాదుశ్చక్రే హసన్నివ॥ 8-48-42(57381)
తతో బాణసహస్రాణి తదుత్సృష్టాని మారిష।
సర్వదిక్షు వ్యదృశ్యంత సూదయంతి రథద్విపాన్॥ 8-48-43(57382)
హయాన్పత్తీంశ్చ సమరే శస్త్రైః శతసహస్రశః।
రరాజ సమరే రాజఞ్శక్రో నిఘ్నన్నివాసురాన్॥ 8-48-44(57383)
వధ్యమానే తతః సైన్యే భయం సుమహదావిశత్।
సంశప్తకగణానాం చ గోపాలానాం చ భారత॥ 8-48-45(57384)
న హి తత్ర పుమాన్కశ్చిద్యోఽర్జునం ప్రతిబుధ్యతే।
పశ్యతాం తత్ర వీరాణామహన్యత బలం తవ॥ 8-48-46(57385)
హన్యమానం చ తదభూన్నిశ్చేష్టం చ పరాక్రమే॥ 8-48-47(57386)
అయుతం తత్ర యోధానాం హత్వా పాండుసుతో రణే।
వ్యభ్రాజత మహారాజ విధూమోఽగ్నిరివ జ్వలన్॥ 8-48-48(57387)
చతుర్దశసహస్రాణి యాని దృష్టని భారత।
రథానామయుతం చైవ త్రిసహస్రాశ్చ దంతినః॥ 8-48-49(57388)
తతః సంశప్తకా భూయః పరివవ్రుర్ధనంజయం।
మర్తవ్యమితి నిశ్చిత్య జయం వాప్యనివర్తనం॥ 8-48-50(57389)
తత్ర యుద్ధం మహచ్చాసీత్తావకానాం విశాంపతే।
శూరేణ బలినా సార్ధం పాండవేన కిరీటినా।
జిత్వా తాన్న్యహనత్పార్థః శత్రూఞ్శక్ర ఇవాసురాన్॥ ॥ 8-48-51(57390)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే కర్ణపర్వణి సప్తదశదివసయుద్ధే అష్టచత్వారింశోఽధ్యాయః॥ 48 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.